احکام نماز جماعت
احكام نماز جماعت
١ ـ اگر امام جماعت يكى از نمازهاى يوميّه را مىخواند، هر كدام از نمازهاى يوميّه را مىتوان به او اقتدا كرد، بنابراين اگر امام، نماز عصر را مىخواند، مأموم مىتواند، نماز ظهر را به او اقتدا كند، و يا اگر مأموم پس از آنكه نماز ظهر را خواند، جماعت برپا شود مىتواند، نماز عصر را به ظهر او اقتدا كند.(٤٨)
٢ ـ مأموم مىتواند نماز قضاى خود را به نماز اداى امام، اقتدا كند، هر چند قضاى ديگر نمازهاى يوميّه باشد، مثلاً امام جماعت نماز ظهر را مىخواند و او قضاى نماز صبح را.(٤٩)
٣ ـ نماز جماعت، حدّاقل با دو نفر برپا مىشود، يك نفر امام و يك نفر هم مأموم، مگر در نماز جمعه و عيد فطر و قربان.(٥٠)
٤٦ ـ توضيح المسائل، م ١٤٤٣ ـ ١٤٤٢ و تحريرالوسيله، ج ١ ، ص ٢٧١ ـ ٢٧٢، م ٥، ٦ ـ ٨ .
٤٧ ـ همان مدرك.
٤٨ ـ توضيح المسائل، م ١٤٠٨.
٤٩ ـ تحريرالوسيله، ج ١ ، ص ٢٦٥، م ١ ، العروةالوثقى، ج ١ ص ٧٦٥ م ٣.
٥٠ ـ العروةالوثقى، ص ٧٦٦، م ٨.
٤ ـ نمازهاى مستحبى را نمىتوان به جماعت خواند، مگر نماز طلب باران.(٥١)
وظيفه مأموم در نماز جماعت
١ ـ مأموم نبايد تكبيرةالاحرام را پيش از امام بگويد، بلكه احتياط واجب آن است كه تا تكبير امام تمام نشده، تكبير نگويد.(٥٢)
٢ ـ مأموم، بايد غير از حمد و سوره همه چيز نماز را خودش بخواند، ولى اگر ركعت اوّل يا دوّم او، و ركعت سوّم يا چهارم امام باشد، بايد حمد و سوره را بخواند.(٥٣)
چگونگى پيروى مأموم، از امام جماعت
الف): در خواندنىها، مانند حمد، سوره، ذكر و تشهد، جلو افتادن از امام يا عقب افتادن از او اشكال ندارد، مگر در تكبيرةالاحرام.
ب): در اعمال، مانند ركوع، سر برداشتن از ركوع و سجده، پيش افتادن جايز نيست، يعنى نبايد قبل از امام به ركوع برود و يا از ركوع برخيزد، يا به سجده برود، ولى عقب افتادن اگر زياد نباشد اشكال ندارد.(٥٤)
مسـأله:
اگر موقعى كه امام جماعت در ركوع است اقتدا كند، ممكن است، يكى از اين حالتها را داشته باشد.
* قبل از تمام شدن ذكر ركوعِ امام جماعت به ركوع مىرسد îنمازش به جماعت صحيح است.
* وقتى به حدّ ركوع مىرسد، ذكرِ ركوعِ امام جماعت تمام شده ولى هنوز، امام در ركوع است î نمازش به جماعت صحيح است.
* به ركوع رود ولى به ركوع امام هم نرسد î نمازش بطور فُرادا صحيح است و بايد آن را تمام كند.
اگر مأموم، سهوا پيش از امام:
١ـ به ركوع رود واجب است برخيزد و با امام جماعت به ركوع برود.
٢ـ ازركوع برخيزد بايد به ركوع برگردد و با امام سر از ركوع بردارد، و در اين صورت زياد شدن ركوع كه ركن است، نماز را باطل نمىكند.
٣ـ بهسجدهرود واجب است، سر از سجده بردارد و با امام به سجده رود.
٤ـ سرازسجدهبردارد بايدبه سجده برگردد.(٥٥)
٥١ ـ العروةالوثقى، ج ١ ، ص ٧٦٤، م ٢.
٥٢ ـ توضيح المسائل، م ١٤٦٧.
٥٣ ـ توضيح المسائل، م ١٤٦١.
٥٤ ـ توضيح المسائل، م ١٤٦٧ ـ ١٤٦٩ و ١٤٧٠، العروةالوثقى، ج ١، ص ٧٨٥ ، م .
٥٥ ـ العروةالوثقى، ج ١، ص ٧٨٦، م ١٢ و توضيح المسائل، م ١٤٢٨.
اگر جاى مأموم بلندتر از امام باشد، در صورتى كه بلندى آن به مقدار متعارفِ زمان قديم باشد، اشكال ندارد، مثل آنكه امام در صحن مسجد و مأموم در پشت بام به نماز بايستد ولى اگر مثل ساختمانهاى چند طبقه اين زمان باشد، جماعت اشكال دارد.(٥٦)
برخى از مستحبات و مكروهات نماز جماعت:
١ ـ مستحب است امام در وسط صف بايستد و اهل علم و كمال و تقوا در صف اوّل بايستند.
٢ ـ مستحب است صفهاى جماعت منظم باشد و بين كسانى كه در يك صف ايستادهاند فاصله نباشد.
٣ ـ اگر در صفهاى جماعت جا باشد، مكروه است انسان تنها بايستد.
٤ ـ مكروه است مأموم ذكرهاى نماز را طورى بگويد كه امام بشنود.(٥٧)
١ ـ اگر امام جماعت يكى از نمازهاى يوميّه را مىخواند، هر كدام از نمازهاى يوميّه را مىتوان به او اقتدا كرد، بنابراين اگر امام، نماز عصر را مىخواند، مأموم مىتواند، نماز ظهر را به او اقتدا كند، و يا اگر مأموم پس از آنكه نماز ظهر را خواند، جماعت برپا شود مىتواند، نماز عصر را به ظهر او اقتدا كند.(٤٨)
٢ ـ مأموم مىتواند نماز قضاى خود را به نماز اداى امام، اقتدا كند، هر چند قضاى ديگر نمازهاى يوميّه باشد، مثلاً امام جماعت نماز ظهر را مىخواند و او قضاى نماز صبح را.(٤٩)
٣ ـ نماز جماعت، حدّاقل با دو نفر برپا مىشود، يك نفر امام و يك نفر هم مأموم، مگر در نماز جمعه و عيد فطر و قربان.(٥٠)
٤٦ ـ توضيح المسائل، م ١٤٤٣ ـ ١٤٤٢ و تحريرالوسيله، ج ١ ، ص ٢٧١ ـ ٢٧٢، م ٥، ٦ ـ ٨ .
٤٧ ـ همان مدرك.
٤٨ ـ توضيح المسائل، م ١٤٠٨.
٤٩ ـ تحريرالوسيله، ج ١ ، ص ٢٦٥، م ١ ، العروةالوثقى، ج ١ ص ٧٦٥ م ٣.
٥٠ ـ العروةالوثقى، ص ٧٦٦، م ٨.
٤ ـ نمازهاى مستحبى را نمىتوان به جماعت خواند، مگر نماز طلب باران.(٥١)
وظيفه مأموم در نماز جماعت
١ ـ مأموم نبايد تكبيرةالاحرام را پيش از امام بگويد، بلكه احتياط واجب آن است كه تا تكبير امام تمام نشده، تكبير نگويد.(٥٢)
٢ ـ مأموم، بايد غير از حمد و سوره همه چيز نماز را خودش بخواند، ولى اگر ركعت اوّل يا دوّم او، و ركعت سوّم يا چهارم امام باشد، بايد حمد و سوره را بخواند.(٥٣)
چگونگى پيروى مأموم، از امام جماعت
الف): در خواندنىها، مانند حمد، سوره، ذكر و تشهد، جلو افتادن از امام يا عقب افتادن از او اشكال ندارد، مگر در تكبيرةالاحرام.
ب): در اعمال، مانند ركوع، سر برداشتن از ركوع و سجده، پيش افتادن جايز نيست، يعنى نبايد قبل از امام به ركوع برود و يا از ركوع برخيزد، يا به سجده برود، ولى عقب افتادن اگر زياد نباشد اشكال ندارد.(٥٤)
مسـأله:
اگر موقعى كه امام جماعت در ركوع است اقتدا كند، ممكن است، يكى از اين حالتها را داشته باشد.
* قبل از تمام شدن ذكر ركوعِ امام جماعت به ركوع مىرسد îنمازش به جماعت صحيح است.
* وقتى به حدّ ركوع مىرسد، ذكرِ ركوعِ امام جماعت تمام شده ولى هنوز، امام در ركوع است î نمازش به جماعت صحيح است.
* به ركوع رود ولى به ركوع امام هم نرسد î نمازش بطور فُرادا صحيح است و بايد آن را تمام كند.
اگر مأموم، سهوا پيش از امام:
١ـ به ركوع رود واجب است برخيزد و با امام جماعت به ركوع برود.
٢ـ ازركوع برخيزد بايد به ركوع برگردد و با امام سر از ركوع بردارد، و در اين صورت زياد شدن ركوع كه ركن است، نماز را باطل نمىكند.
٣ـ بهسجدهرود واجب است، سر از سجده بردارد و با امام به سجده رود.
٤ـ سرازسجدهبردارد بايدبه سجده برگردد.(٥٥)
٥١ ـ العروةالوثقى، ج ١ ، ص ٧٦٤، م ٢.
٥٢ ـ توضيح المسائل، م ١٤٦٧.
٥٣ ـ توضيح المسائل، م ١٤٦١.
٥٤ ـ توضيح المسائل، م ١٤٦٧ ـ ١٤٦٩ و ١٤٧٠، العروةالوثقى، ج ١، ص ٧٨٥ ، م .
٥٥ ـ العروةالوثقى، ج ١، ص ٧٨٦، م ١٢ و توضيح المسائل، م ١٤٢٨.
اگر جاى مأموم بلندتر از امام باشد، در صورتى كه بلندى آن به مقدار متعارفِ زمان قديم باشد، اشكال ندارد، مثل آنكه امام در صحن مسجد و مأموم در پشت بام به نماز بايستد ولى اگر مثل ساختمانهاى چند طبقه اين زمان باشد، جماعت اشكال دارد.(٥٦)
برخى از مستحبات و مكروهات نماز جماعت:
١ ـ مستحب است امام در وسط صف بايستد و اهل علم و كمال و تقوا در صف اوّل بايستند.
٢ ـ مستحب است صفهاى جماعت منظم باشد و بين كسانى كه در يك صف ايستادهاند فاصله نباشد.
٣ ـ اگر در صفهاى جماعت جا باشد، مكروه است انسان تنها بايستد.
٤ ـ مكروه است مأموم ذكرهاى نماز را طورى بگويد كه امام بشنود.(٥٧)
+ نوشته شده در سه شنبه شانزدهم اسفند ۱۳۹۰ ساعت 11:28 توسط
|
اگر در نماز جماعت تمام کسانی که اطراف من ایستاده اند و من بواسطه آنها به صفوف جماعت اتصال دارم نمازشان شکسته باشد و در رکعت دوم تمام شود جماعت من اشکال دارد؟ اگر این افراد یا بعضی از آنها بلافاصله در رکوع رکعت سوم به نیت نماز قضا اقتدا کنند چطور؟
با توجه به اینکه این کار در رکعت سوم واقع شده نماز شما باطل نمی شود اگر از صفوف جدا شوید خود به خود نماز شما فرادا خواهد شد. 
از عمق سکوت تا خدا خواهم رفت